Umowy zawarte w sklepie internetowym noszą nazwę umów zawartych na odległość. W przeciwieństwie do umów, do których dochodzi w siedzibie sprzedającego (idziemy do sklepu, bierzemy towar z półki i płacimy w kasie).

W związku z tym, że klient przy zakupie na odległość nie ma możliwości dotknąć towaru, zostały wprowadzone regulacje chroniące jego interesy, jako strony słabszej.

 

Kiedy umowa zawarta jest na odległość

Aby można było mówić o umowie zawartej na odległość muszą być spełnione łącznie 3 warunki (art. 2 pkt 1 ustawy o prawach konsumenta, dalej: ustawa). Są to:

1.Została zawarta z konsumentem w ramach zorganizowanego systemu zawierania umów na odległość, np. przez stworzenie odpowiedniej witryny

2.Zawierane bez jednoczesnej fizycznej obecności stron w jednym miejscu (w znaczeniu geograficznym),

3.Z wyłącznym wykorzystaniem jednego lub większej liczby środków porozumiewania się na odległość.

Nie jest umową zawartą na odległość umowa zawierana za pomocą środków porozumiewania się (Internet, sms itd.), jeżeli strony w chwili zawierania umowy jednocześnie znajdują się fizycznie w tym samym miejscu (w znaczeniu geograficznym) i mają możliwość jej zawarcia „twarzą w twarz”*.

Do rodzaju umów zawieranych na odległość zaliczamy zakup w sklepie internetowym, na aukcji internetowej, przez telefon bądź drogą mailową.

Umową zawartą na odległość jest także umowa, gdy konsument nabył przez Internet towar, a następnie odebrał go w siedzibie sprzedającego.

Jeśli umowa została zawarta na odległość [konsument] musi mieć zapewnioną możliwość odstąpienia od niej (…). Nie ma przy tym znaczenia, w jaki sposób dojdzie do wydania towaru konsumentowi, czy to w siedzibie bądź oddziale przedsiębiorcy, czy też za pośrednictwem przewoźnika w miejscu zamieszkania konsumenta. Ważne jest jednak, aby do samego zawarcia umowy doszło na odległość. – decyzja Prezesa UOKiK w Bydgoszczy z 11.12.2012r. nr RBG – 32/2012

Kto może odstąpić od umowy zawartej na odległość

Uprawnienie do odstąpienia od umowy zawartej na odległość na podstawie przepisów ustawy o prawach konsumenta (dalej: ustawa) przysługują konsumentowi.

Konsumentem jest osoba, która zawarła umowę nie związana bezpośrednio z jej działalności gospodarczą bądź zawodową (czyli nie dotycząca prowadzącej firmy).

Istotne jest aby stronami umowy był klient – konsument, a usługodawcą lub sprzedającym – profesjonalista (przedsiębiorca).

Zatem regulacje dotyczące umów na odległość nie dotyczą relacji pomiędzy takimi podmiotami jak:

Przedsiębiorca – Przedsiębiorca

Konsument – Konsument (W takich przypadkach sprzedawca będąc osobą prywatną może przyjąć zwracany towar, ale jest to jedynie jego dobra wola).

Jeżeli zatem, dwie osoby fizyczne zawierają umowę sprzedaży przez Internet, ale żadna z nich nie dokonuje czynności w bezpośrednim związku z działalnością gospodarczą lub zawodową, umowa taka nie jest zawieraną na odległość w rozumieniu art. 2 pkt 1 ustawy.

Odstąpienie od umowy zawartej na odległość przez przedsiębiorcę również nie podlega regulacji art. 2 pkt 1 ustawy.

Przedsiębiorca, który jest konsumentem

Kryterium najistotniejszym i najbardziej charakterystycznym dla pojęcia konsumenta jest brak bezpośredniego związku między dokonaną przez dany podmiot czynnością prawną a jego działalnością gospodarczą lub zawodową.

Można zatem sobie wyobrazić sytuację, że przysłowiowa Anna Nowak prowadzi jednoosobową działalność gospodarczą sprzedając ręcznie malowane doniczki na kwiaty.

Jeśli dokona ona zakupu produktu, który nie jest bezpośrednio związany z prowadzoną firmą, na przykład kupi przez Internet wózek dla dziecka to w relacji do sprzedającego jest konsumentem. Zakup ma na celu zaspokojenie potrzeb prywatnych.

Natomiast jeśli kupi biurko, z którego będzie korzystać w ramach firmy i wrzuci koszty biurka rozliczając się z urzędem skarbowym, to wówczas jest relacja na płaszczyźnie przedsiębiorca – przedsiębiorca.

Zdaniem Sądu Najwyższego sfera działań o charakterze konsumenckim ma zmierzać do

zaspokajania potrzeb własnych, osobistych, „prywatnych” podmiotu, jego rodziny, domowników, także przyjaciół lub znajomych (prezenty), ma zapewniać funkcjonowanie gospodarstwa domowego (por. wyrok SN z dnia 26 września 2007 r., IV CSK 122/07, M. Spół. 2008, nr 1, s. 48, w którym za konsumenta uznano członka spółdzielni mieszkaniowej mającego spółdzielcze prawo do lokalu mieszkalnego; podobnie SA w Warszawie w wyroku z dnia 2 sierpnia 2012 r., VI ACa 346/12, LEX nr 1220715).

Kiedy można odstąpić od umowy zawartej na odległość

Co do zasady kupujący ma możliwość odstąpienia od umowy zawartej na odległość w terminie 14 dni kalendarzowych (!), a nie roboczych.

Dla zachowania terminu ważne jest, aby konsument złożył oświadczenie sprzedawcy o odstąpieniu od umowy, np. pisemnie czy mailowo.

W przypadku pisma wysłanego pocztą liczy się data stempla przy wysłaniu, a nie data odbioru listu przez przedsiębiorcę.

W sytuacji, gdy sprzedający nie poinformował kupującego o prawie, wówczas kupujący ma aż  12 miesięcy.

Odstąpienie od umowy zawartej na odległość a koszty przesyłki

W sytuacji odstąpienia od umowy, konsument jest zobowiązany do zwrotu towaru. Koszty jakie poniósł na przesyłkę zwrotną zwraca przedsiębiorca, chyba że konsument nie wybrał najtańszej formy przesyłki.

Reguluje to art. 33 ustawy: Jeżeli konsument wybrał sposób dostarczenia rzeczy inny niż najtańszy zwykły sposób dostarczenia oferowany przez przedsiębiorcę, przedsiębiorca nie jest zobowiązany do zwrotu konsumentowi poniesionych przez niego dodatkowych kosztów.

Przedsiębiorca ma obowiązek niezwłocznie, nie później niż w terminie 14 dni od dnia otrzymania oświadczenia konsumenta o odstąpieniu od umowy, zwrócić konsumentowi wszystkie dokonane przez niego płatności, w tym koszty dostarczenia rzeczy (art. 32 ustawy).

Przedsiębiorca dokonuje zwrotu płatności przy użyciu takiego samego sposobu zapłaty, jakiego użył konsument, chyba że konsument wyraźnie zgodził się na inny sposób zwrotu, który nie wiąże się dla niego z żadnymi kosztami.

Elementy oświadczenia o odstąpieniu od umowy

Dla skutecznego poinformowania przedsiębiorcy, że odstępujesz od umowy niezbędne jest zachowania pewnych elementów.

Co prawda ustawa nie wymaga, aby była to forma pisemne, jednak warto wybrać formę, która daje możliwość udowodnienia, że takie oświadczenie konsument złożył.

 WZÓR ODSTĄPIENIA OD UMOWY ZAWARTEJ NA ODLEGŁOŚĆ- TUTAJ.

I jeszcze na koniec chcę przypomnieć, że jeśli jesteś przedsiębiorcą to nie możesz nakładać na konsumenta dodatkowych obciążeń niż te, które wynikają wprost z ustawy.

Przykładem tego jest poniża klauzula niedozwolona:

Warunkiem przyjęcia zwrotu jest poprawne wypełnienie formularza i przesłanie go na wskazany adres e-mail […] oraz uprzedni kontakt telefoniczny celem ustalenia procedury zwrotu –  wyrok SOKiK z dnia 16 grudnia 2015 r., sygn. akt XVII AmC 34580/13.

Sklep zostanie wcześniej poinformowany o zamiarze zwrotu/wymiany zakupionego towaru – wyrok SOKiK z dnia 24 marca 2016 r., sygn. akt XVII AmC 30946/13.