Zatrudniając pracownika ryzykujesz, gdyż opierasz się na niewiadomej, jak potoczy się wasza współpraca. Jeśli nie zatrudniasz znajomego, ale nawet wówczas, nie wiesz, kim jest twój nowoprzyjęty pracownik, jakie ma wartości i zasady pracy poza tym, co wyczytałeś w CV lub powiedział ci na rozmowie kwalifikacyjnej.

Dobrze zatem wiesz, że kilkuminutowa rozmowa nie daje pewności niczego.

Brak domysłów

W umowie wiążącej pracodawcę z pracownikiem, zakaz konkurencji musi być sprecyzowany w sposób wystarczający, aby móc ustalić bez nadmiernego wysiłku i w oparciu o dostępne dane jego zakres. Pracodawca nie może pozostawiać pracownika w niepewności co do tego, jaki jest zakres związania go zakazem prowadzenia działalności konkurencyjnej (wyrok SN z 2.12.2010 r., II PK 134/10)

Tyle Sąd Najwyższy, ale jak to jest w praktyce.

Pisemnie z określeniem terminu

Podstawowa kwestia to zawarcie takiego zakazu winno nastąpić pisemnie. Żadne ustalenia ustne. Warunkiem ważności umowy o zakazie konkurencji jest określenie okresu obowiązywania zakazu konkurencji.

Jeżeli jednak pracodawca nie określi okresu, bądź określi go jako bezterminowy taki zapis skutkuje uznaniem umowy jako nieważnej.

Aby nie było tak super. Nie jest to wykładnia bezwzględna.Każdy przypadek jest analizowany odrębnie co do zakresu i czasu, gdyż w grę wchodzą zasady współżycia społecznego, które nie są sztywną regułą.

Jednak, sądy uznając, że tego rodzaju zakazy ograniczają wolność wyboru i wykonywania zawodu oraz wolność wyboru miejsca pracy, interpretują je w sposób ścisły.

Dlatego ewentualne braki umowy w tym zakresie, sądy będą interpretować na niekorzyść pracodawcy.

 

Zakres zakazu konkurencji

Zakaz konkurencji może być sformułowany przez określenie zachowań, które są uznane za naruszające zakaz konkurencji, np. pracy na rzecz konkurencji, czy prowadzenia konkurencyjnej działalności, ale również przez szersze odniesienie do branży, czy rynku, na którym się działa.

Czas trwania zakazu konkurencji

Z umowy musi jednoznacznie wynikać, w jakim okresie pracownik (czy osoba współpracująca) nie może podejmować czynności konkurencyjnych.

Jednocześnie wymaga wskazać, że okres zakazu winien być ustalony adekwatnie do chronionego interesu pracodawcy, co oznacza, że nie powinien być zastrzeżony ani na czas nieograniczony, ani zbyt długi wykraczając poza racjonalne potrzeby pracodawcy związane z zabezpieczeniem jego interesów.

Kara umowna

Przedsiębiorca dochodzący roszczeń na podstawie kar umownych będzie zobowiązany do wykazania przed sądem wszystkich trzech przesłanek odpowiedzialności. Są to: powstanie i wysokość szkody, działanie pracownika skutkujące powstaniem szkody oraz związek między jego działaniem a powstałą szkodą.

Niekiedy jednak dokładne określenie wysokości szkody bywa utrudnione albo wręcz niemożliwe. Trudno jest wycenić utratę szansy na zawarcie umowy z potencjalnymi nowymi klientami.

Zawarcie w umowie regulacje dotyczące kary umownej upraszcza późniejsze dochodzenie zapłaty za powstałą szkodę.

Umożliwia ona naprawienie szkody bez potrzeby prowadzenia trudnego postępowania dowodowego, gdyż można jej żądać nie wykazując faktu powstania szkody i jej wysokości.

Wystarczy wówczas oprzeć się na samym fakcie naruszenia postanowień umownych oraz fakt zastrzeżenia kary umownej na tą okoliczność.

Uregulowanie kary umownej w umowie niewątpliwie wpływa na zabezpieczenie przestrzegania zakazu konkurencji.

Należy jednocześnie pamiętać, że kara nie może być rażąco wygórowana i nieadekwatna do przysługującego wynagrodzenia. Wówczas taki zapis umowny należy uznać za nieważny, gdyż narusza on zasady współżycia społecznego (za: wyrok SN z 11.09.2003 r., III CKN 579/01).

 

Sformułowanie zakazu konkurencji może być następujące

Pracownik zobowiązuje się w okresie zatrudnienia u pracodawcy nie prowadzić działalności konkurencyjnej w stosunku do działalności prowadzonej przez pracodawcę.

Za działalność konkurencyjną uważa się:

– prowadzenie przedsiębiorstwa konkurencyjnego we własnym imieniu lub za pośrednictwem osoby trzeciej,

– pozostawanie w stosunku pracy w spółce prowadzącej zbliżoną działalność

Pracownik zobowiązuje się do zachowania w tajemnicy wszelkich okoliczności i poufnych informacji, o których dowiedział się w związku z wykonywaną przez niego pracą, a których ujawnienie mogłoby narazić pracodawcę na szkodę przez okres trwania umowy o prace oraz przez okres 2 lat po zakończeniu umowy o pracę.

W razie naruszenia przez pracownika zakazu konkurencji, o którym mowa w niniejszej umowie, pracodawca może dochodzić od niego naprawienia poniesionej szkody na zasadach określonych w Kodeksie pracy.

W przypadku naruszenia przez pracownika zakazu konkurencji, o którym mowa w niniejszej umowie, pracodawca może dochodzić od niego kary umownej w wysokości 6 miesięcznego średniego wynagrodzenia pracownika.