Oczywiście nietrudno wyobrazić sobie sytuację, kiedy wykonujesz jakiś projekt na zlecenie (ustne) klienta lub dostarczasz mu towar (oczywiście bez umowy pisemnej), a następnie przedstawiasz fakturę do zapłaty. Problem się zaczyna, gdy klient nie płaci.

Faktura jako dowód

Część sądów, uznawała zaksięgowanie faktury za potwierdzenie pewnego zdarzenia cywilnoprawnego.

Zatem, jeżeli twój „klient” przyjął fakturę VAT i ją rozliczył księgowo to można było domniemywać, że doszło do dokonania czynności prawnej wynikającej z treści faktury, np. wydania towaru w określonej ilości i za określoną kwotę, bądź zrealizowania usługi za umówione wynagrodzenie.

Jest pewne ale

Aby nie było tak pięknie, to w wyroku z 26 marca 2015r., V CSK 312/14, Sąd Najwyższy uznał, że

Faktura VAT jest dokumentem prywatnym, a nie urzędowym, a przepisy podatkowe także nie nadają fakturom VAT szczególnej mocy dowodowej.

I tutaj zaczynają się problemy, jeśli jedynym dowodem na zawarcie umowy jest wystawiona faktura. Konsekwencją tego może być skierowanie sprawy do postępowania zwykłego lub oddalenie powództwa.

Faktura jest dokumentem prywatnym i stanowi jedynie dowód tego, że osoba, która go podpisała, złożyła oświadczenie zawarte w tym dokumencie

Wystawienie faktury nie zastępuje umowy

Pomimo tak jednoznacznego stwierdzenia Sądu Najwyższego wierzyciel nie pozostaje na straconej pozycji. Najważniejsze, aby mieć świadomość, że faktura nie zastępuje zawarcia umowy i zabezpieczyć się wcześniej.

Nawet podpisana faktura nie jest dowodem spełnienia świadczenia.

Taką formą zabezpieczenia na pewno będzie zawarcie umowy na piśmie. Jednak, jeśli nie jest to „nasz” stały klient, albo z niedopatrzenia nie podpisaliśmy umowy warto pamiętać, aby:

-dłużnik (klient) podpisał fakturę VAT przy odbiorze towaru lub zlecenia

-mieć na potwierdzenie korespondencję mailową  z klientem dotyczącą wykonywanej usługi lub dostarczonego towaru

-mieć świadków co do ustaleń z klientem (dłużnikiem)

-dodatkowe klauzule, np. zastrzeżenie własności towaru, aż do uiszczenia pełnej ceny lub udzielenia gwarancji jakości (uchwała SN z 10.07.2008 r. , III CZP 62/08)

-inne dowody, które będziemy mogli przedstawić w sądzie potwierdzające, że klient jest naszym dłużnikiem.

Pamiętaj, że to na tobie, jako powodzie, spoczywa ciężar udowodnienia i przekonania sądu:

…powód nie wykazał wskazanej w pozwie podstawy faktycznej roszczenia. Złożenie faktur wskazujących na należności dochodzone pozwem, nawet nie podpisanych, może prowadzić do zasądzenia. Nie wystarczy jednak, gdy pozwany zaprzecza roszczeniu, a nie można stwierdzić, że zaakceptował faktury. W takiej sytuacji na powodzie spoczywa ciężar wykazania roszczenia innymi twierdzeniami i dowodami. – wyr.SO w Szczecinie z 22.02.2013r., VIII GC 31/13.