Gdy decydujemy się na zakładanie spółki cywilnej, warto poświęcić czas na spisanie umowy spółki tak, aby wszystkie najważniejsze elementy zostały w niej zawarte. Czytałam kiedyś, że umowę spisuje się na wypadek konfliktów na przyszłość, dlatego mając to w głowie tym bardziej namawiam do uważnego sporządzania umowy.

Oczywiście wspólnicy mogą taką umowę sami napisać, korzystając z wielu wzorów znalezionych w Internecie. Inną możliwością jest skorzystanie z pomocy specjalisty, czyli adwokata bądź radcy prawnego, którzy odpłatnie przygotują projekt umowy. Jeśli jednak zdecydujecie się na samodzielne przygotowanie takiej umowy, poniżej krótka ściga, co musi się w niej znaleźć.

1.Nazwa umowy, miejsce i data zawarcia

Co prawda o rodzaju umowy decyduje jej treść, a nie nazwa, jednak dobrze nazwać umowę w sposób prawidłowy.

Przykład: Umowa spółki cywilnej zawarta w … dnia ….

Ocena charakteru umowy zależy nie od jej nazwy, ale od rzeczywistej treści oraz celu i zgodnego zamiaru stron – wyrok SN z 25.22.2010, I CSK 703/09, LEX nr 724984

2.Wskazanie wspólników

Należy wymienić wszystkich wspólników, którzy zawierają daną umowę.

Przykład: Umowa zawarta pomiędzy:

Janem Kowalskim zam. w Warszawie 00-820 przy ul. Kwiatowej 12, legitymującym się dowodem osobistym nr AGD 534213, PESEL 840213056943, NIP 627 278 28 09, REGON 000045678

Adamem Nowakiem ……(każdego ze wspólników należy wpisać w umowie w sposób analogiczny jak powyżej).

-zwanymi w dalszej części umowy Wspólnikami.

 

3.Nazwa i siedziba spółki

Nadanie nazwy i wskazanie siedziby spółki cywilnej jest niezbędne dla jej wyróżnienia na rynku. Siedziba spółki ma natomiast znaczenie dla określenia właściwości sądu.

Zgodnie z Kodeksem cywilnym nazwa może zostać wybrana według uznania wspólników, jednak ma się odróżniać w sposób dostateczny od innych, a co za tym idzie nie wprowadzać w błąd klientów.

Przykład: Spółka będzie prowadzona pod firmą: Przedsiębiorstwo Handlowo-Usługowe Kogucik spółka cywilna. Spółka może posługiwać się nazwą skróconą, która brzmi: PHU Kogucik sp.c. Spółka może używać wyróżniających ją znaków graficznych. Siedzibą spółki są Katowice.

4.Wkłady wspólników

Każdy ze wspólników wnosi do spółki wkład. takim wkładem mogą być zarówno środki finansowe, czyli pieniądze, jak i przedmioty, np. komputer.

Przykład: Każdy ze wspólników zobowiązuje się wnieść udział: 1.Adam Nowak wkład pieniężny 1000 zł (słownie: …zł).  2.Piotr Czarny wkład niepieniężny, tj. biurko używane o wartości 150 zł oraz szafę na dokumenty używaną o wartości 200 zł. 3.Paweł Kowalski wkład w postaci świadczenia usługi na rzecz Spółki, polegającej na pozycjonowaniu strony internetowej Spółki.

 

Wkłady do spółki cywilnej mogą przybrać pięć zasadniczych form: 1) wniesienie własności rzeczy lub innych praw majątkowych, o ile są zbywalne, w tym także prawa o charakterze obligacyjnym, wierzytelności przysługujących od osób trzecich, 2) wniesienie na rzecz spółki wkładu w postaci ustanowienia prawa używania lub pobierania pożytków z rzeczy lub praw, 3) wniesienie środków pieniężnych,  4) świadczenie pracy lub innych usług, 5) przeniesienie na rzecz spółki lub ustanowienie na jej rzecz prawa korzystania z praw na dobrach niematerialnych (np. patentów, praw z rejestracji znaków towarowych, praw autorskich i know-how).

wyrok SA w Szczecinie z  30.07.2013, I ACa 303/13

 

5.Przedmiot i obszar działalności gospodarczej spółki

W umowie spółki musi się znaleźć punkt dotyczący przedmiotu działalności. Przedmiot należy określić odwołując się do kodów PKD.

Przykład: Spółka ma na celu prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie…… (PKD….), …..(PKD…). Spółka działa na terenie Polski i poza jej granicami; może tworzyć oddziały, zakłady i punkty handlowe.

Można również zawrzeć takie zdanie:

W przypadku, gdyby do podjęcia działalności w którymkolwiek z zakresów wymienionych powyżej (PKD) niezbędne byłoby uzyskanie zezwolenia lub koncesji, Spółka podejmie taką działalność po wcześniejszym uzyskaniu wymaganych zezwoleń lub koncesji.

6.Prowadzenie spraw spółki

Zgodnie z przepisami Kodeksu cywilnego, każdy wspólnik jest uprawniony i zobowiązany do prowadzenia spraw, które nie przekraczają zakresu zwykłych czynności spółki. Natomiast w przypadku czynności, które przekraczają zwykły zarząd winna zostać podjęta uchwała wspólników, chyba że inaczej postanowią w umowie.

Co ważne, każdy wspólnik może bez uprzedniej uchwały wspólników wykonać czynność nagłą, której zaniechanie mogłoby narazić spółkę na niepowetowane straty (art. 865 § 3 k.c.)

Przykład:  Każdy wspólnik jest uprawniony i zobowiązany do prowadzenia spraw spółki w sprawach nieprzekraczających zwykłego zarządu (zwykłych spraw spółki).

Zobowiązania oraz wydatki przekraczające równowartość …..zł /euro według kursu NBP z dnia zaciągnięcia zobowiązania lub dokonania wydatku,  przekraczają zakres zwykłego zarządu. W przypadku spraw przekraczających zakres zwykłego zarządu wymagana jest jednomyślna uchwała wszystkich wspólników Spółki.

Spełnienie świadczenia do rąk jednego ze wspólników spółki cywilnej stanowi należyte wykonanie zobowiązania, chyba że z treści umowy spółki, która jest dłużnikowi znana, wynika, iż wspólnicy uregulowali sposób prowadzenia spraw spółki oraz jej reprezentację w inny sposób niż to stanowi art. 865 KC i 866 KC. – wyrok SN z 14.01.1997, I CKN 42/96.

7.Reprezentowanie spółki przez wspólników

Wspólnicy mogą dowolnie uregulować to, który z nich (razem, czy każdy osobno) może reprezentować Spółkę. W braku odmiennego uregulowania umownego lub uchwały wspólników, każdy wspólnik jest umocowany do reprezentowania spółki w takich granicach, w jakich jest uprawniony do prowadzenia jej spraw

Przykład: Każdy wspólnik jest uprawniony do reprezentowania spółki na zewnątrz w granicach uprawniających go do prowadzenia jej spraw.

W sprawie dotyczącej stosunku ubezpieczenia społecznego osób wykonujących pracę w spółce cywilnej (w tym również składek na te ubezpieczenia) spółkę reprezentują wszyscy jej wspólnicy, będący solidarnie płatnikiem składek na te ubezpieczenia, chyba że umowa spółki lub uchwała wspólników wprowadzają odmienne uregulowania w tym zakresie. – wyrok SN z 5.10.2016r., II UZ 34/16.

 

8.Udział w zyskach i stratach spółki

W przypadku zawarcia Spółki na czas dłuższy (sporne jest co oznacza „na czas dłuższy”, jednak przyjęte zostało, że oznacza okres dłuższy niż jeden rok obrotowy), żądanie podziału i wypłaty zysku może zostać ograniczona lub wyłączona umową.

W takiej sytuacji nie tylko wypłata, ale i podział zysku zostanie przeprowadzony tylko jeden raz, przy rozwiązaniu spółki lub w innych przypadkach określonych w umowie takiej spółki.

Przykład: Podział zysku i wypłata będzie następowała raz na 5 lat obrotowych. Wyjątek stanowi wystąpienie wspólnika oraz śmierć, gdy wypłata nastąpi przy jego wystąpieniu lub śmierci.

Każdy wspólnik jest uprawniony do równego udziału w zyskach i w tym samym stosunku uczestniczy w stratach.

 

Po rozwiązaniu spółki cywilnej, roszczenie o podział i wypłatę zysku może nastąpić jedynie w postępowaniu o podział majątku tej spółki, według zasad określonych w art. 875 KC, a nadto w trybie postępowania nieprocesowego. Z chwilą rozwiązania spółki cywilnej rozliczenie wspólników obejmuje także podział i wypłatę ewentualnych zysków za poprzednie okresy działalności. Po rozwiązaniu spółki zmieniają się stosunku prawne między dotychczasowymi wspólnikami, bowiem stosownie do art. 875 KC wspólnik traci przewidziane w art. 868 § 2 KC szczególne uprawnienie do podziału i wypłaty zysków za poszczególne okresy obrachunkowe. Jeśli zysk nie został podzielony i wypłacony, to w konsekwencji, gdy wspólnicy nie podjęli uchwały o przeznaczeniu zysku na inne cele, powiększa on majątek spółki. – Sąd Apelacyjny w Szczecinie z 25.09.2013, I ACa 435/13

 

9.Wskazanie okresu na jaki zawarto umowę

Umowa może być zawarta zarówno na czas określony, jak i nieokreślony.

Przykład: Spółka jest zawarta na czas nieokreślony.

10.Zmiana, wypowiedzenie i rozwiązania umowy spółki

Strony winny w umowie wskazać, kiedy jest dopuszczalna zmiana umowy w jakiej formie (np. pisemnej), jak również umożliwienie wypowiedzenia przez każdego ze wspólników wypowiedzenia umowy Spółki.

Przykład: Każdy ze wspólników może wystąpić ze spółki, wypowiadając swój udział na 3 miesiące przed końcem roku obrachunkowego. Z ważnych powodów wspólnik może wy­powiedzieć swój udział bez zachowania terminów wypowiedzenia.

 

W sytuacji, gdy istnieje sprzeczność między stronami umowy cywilnej co do okresu jej trwania, w szczególności co do daty zawarcia lub daty rozwiązania, znaczenie rozstrzygające może mieć jedynie wyrok sądu powszechnego, wydany wskutek wszczęcia procesu cywilnego przez strony umowy. – wyrok NSA we Wrocławiu z 13.03.1997, I SA/Wr 496/96.

11.Postanowienia końcowe

W tej części należy zamieścić informacje dopuszczające zmianę umowy w formie pisemnej pod rygorem nieważności. Następnie, że zawarcie, ważność i wykonanie Umowy podlega  przepisom prawa polskiego. Wszelkie spory wynikające lub związane z Umową będą rozstrzygane przez sąd właściwy według siedziby powoda.

I dwa kolejne ustalenia: we wszystkich sprawach nieuregulowanych mają zastosowanie przepisy kodeksu cywilnego. Umowa została sporządzona w 2 (należy wpisać tyle, ile egzemplarzy) jednobrzmiących egzemplarzy po jednej dla każdego ze Wspólników.

Nie zapomnijcie o podpisach. Wszyscy wspólnicy powinni odręcznie się podpisać na końcu umowy.

Wiem, że na początku działalności oszczędza się na wszystkim, ale czasami po prostu nie warto, bo odbije się później czkawką. Skorzystanie z usług prawnika zapewni nam spokój na dalsze lata współpracy, która nie wiadomo, jak się potoczy. Dlatego na pewnych sprawach nie warto nadmiernie oszczędzać.