Całkiem możliwa jest sytuacja, że dzieło zawiera poszczególne elementy nie będące twórczymi lub należącymi do domeny publicznej.

Czy wówczas dzieło nie jest utworem? Czy posiadanie przynajmniej jednego takiego nietwórczego elementy uniemożliwia uznania, że dzieło jest utworem?

Nie brnijmy w to ….

 

Element nie pozbawia utworu cech indywidualnej twórczości

 

Zgodnie z utrwalonym poglądem sądów okoliczność, iż dany motyw użyty w kompozycji dzieła nie jest oryginalnym wytworem myśli autora, jak i ta okoliczność, iż ów motyw był już zużytkowany (np. iż malarz malował takie kwiaty, które uprzednio już ktoś inny malował) same przez się nie pozbawiają danego utworu cech indywidualnej twórczości.*

W takiej sytuacji, gdy mieszają się w dziele elementy twórcze i te niemające charakteru twórczego należy brać pod uwagę całość cech w ich konkretnym, oryginalnym zestroju.

Nic nie stoi na przeszkodzie w uznaniu, że w utworze wykorzystano elementy ogólnie dostępne. Jako takie elementy te nie są objęte ochroną, gdyż utworem może być kompilacja powszechnie dostępnych danych, byleby sposób doboru, segregacji, ujęcia lub przedstawienia tych danych miał znamiona oryginalności.**

 

Ochrona prawna fragmentu dzieła, czy to możliwe?

 

Jedną kwestią jest uznanie dzieła za utwór oryginalny składający się zarówno z elementów twórczych jak i nie mających twórczego charakteru.

Odmienną sprawą jest ochrona, jaką mogą zostać objęte nie tyle utwory, ale poszczególne elementy składające się na konkretny utwór.

Zróżnicowany status poszczególnych elementów utworu ma znaczenie z punktu widzenia jego ochrony.

Czy zatem możliwa jest ochrona prawna jedynie fragmentu dzieła, który sam w sobie nie jest twórczy?

W orzecznictwie zostało przyjęte, że w dziele składającym się z elementów twórczych i nietwórczych, ochronie podlegają tylko elementy twórcze, natomiast elementy nietwórcze mogą być zgodnie z prawem przejęte z danego dzieła.

 

*SN z 6.9.1937 r. sygn. I K 651/1937, opubl. w: Korpała, Orzecznictwo, s. 121

** SN z 25.1.2006 r. sygn. I CK 281/05 , OSNC 2006, Nr 11, poz. 186

Zdjęcie: Pexels.com