Czytając umowę nie zawsze wiemy, czy konkretne postanowienie w niej zawarte jest dozwolone, czy też nie. Co w takiej sytuacji zrobić?

Z pomocą przychodzi kodeks cywilny (dalej: k.c.), który w art. 385(3) zawiera przykładowy katalog kryteriów pomocnych przy ocenie dopuszczalności danej klauzuli.

Katalog 23 postanowień

Przepis wymienia postanowienia umowne, które w pewnych sytuacjach mogą być klauzulami niedozwolonymi. Wśród nich wyróżnia m.in. zapisy

-wyłączające lub ograniczające odpowiedzialność względem konsumenta za szkody na osobie;  –przyznające kontrahentowi konsumenta uprawnienia do dokonywania wiążącej interpretacji umowy, czy

-nakładające wyłącznie na konsumenta obowiązek zapłaty ustalonej sumy na wypadek rezygnacji z zawarcia lub wykonania umowy.

Klauzule szare

Katalog ten nie jest lista klauzul niedozwolonych, ani tym bardziej zamkniętą, czy otwartą ich listą. Nazywane są klauzulami szarymi, które w zależności od oceny dokonanej przez ich jako niedozwolonych postanowień umownych (art. 385(1) k.c.) nie muszą okazać się niedozwolonymi.

Oznacza to, że nie można automatycznie uznawać, ze dane postanowienie jest klauzulą niedozwoloną.

Z taką sytuacja będziemy mieć do czynienia w szczególności wówczas, gdy postanowienia umowne były przedmiotem indywidualnych uzgodnień lub dotyczyły jednoznacznie określonych głównych świadczeń stron, bądź też gdy postanowienia te nie naruszają równowagi kontraktowej (równości stron umowy).

Odpowiadając zatem na pytanie, jak oceniać, trudno jednoznacznie odpowiedzieć, gdyż każda sprawę należy indywidualnie traktować (ulubione zdanie adwokatów 🙂 )

Niemniej jednak są pewne postanowienia umowne, które bardziej wzbudzą naszą czujność niż inne, wówczas z pomocą przychodzi  rejestr niedozwolonych klauzul umownych (TUTAJ) oraz decyzje Prezesa Urzędu ochrony Konkurencji i Konsumentów dostępne na stronie internetowej.

Potrzebujesz dodatkowej pomocy prawnej? Napisz na info@blizejprawa.com