Często spotykamy się z potocznym stwierdzeniem, że firma X  handluje zabawkami, a firma Y sprowadza samochody używane a jeszcze inna firma Z …

Jak się to ma do regulacji, że  przedsiębiorca działa pod firmą? Jak to działa i czy w ogóle przedsiębiorstwo to coś innego niż firma?

Zrozumieć przedsiębiorcę

Zgodnie z przepisami przedsiębiorcą jest osoba fizyczna, osoba prawna i jednostka organizacyjna (…) prowadząca we własnym imieniu działalność gospodarczą lub zawodową – art. 43 (1) Kodeksu cywilnego).

Przytoczona definicja wskazuje na podmioty, które mogą być uznane za przedsiębiorcę. I tak zgodnie z nią przedsiębiorcą może być osoba fizyczna – czyli przysłowiowy Kowalski naprawiający buty, jak i osoba prawna – czyli przedsiębiorstwo państwowe lub spółdzielnia. Spółki kapitałowe prawa handlowego na ogół prowadzą działalność gospodarczą i są przedsiębiorcami, nie jest to jednak reguła bezwzględna.

Uwaga! Nie jest natomiast przedsiębiorcą wspólnota mieszkaniowa.

Drugą istotną kwestią jest prowadzenie przez podmiot działalności gospodarczej lub zawodowej. Taka działalność musi mieć charakter zarobkowy i zorganizowany oraz jest prowadzona w sposób ciągły. Nie chodzi o to czy zarabiam, czy mam straty, ale jaki jest cel działalności – czyli zarobić kasę 😉

 

Działanie pod firmą

Firma to tyle co oznaczenie każdego przedsiębiorcy niezależnie od formy prawnej. To wyrażenie słowne wyróżniające tego konkretnego przedsiębiorcę od innego. Obok słów dopuszczalne jest użycie kompozycji graficznej, godła bądź symbolu w znaku towarowym lub usługowym.

Ważne! Spółka cywilna nie ma podmiotowości prawnej i nie posiada statusu przedsiębiorcy, dlatego też nie może ona posiadać firmy (za przedsiębiorców uznaje się wspólników spółki cywilnej, a nie samą spółkę cywilną).

Jak chronić nazwę firmy?

W celu ochrony przedsiębiorcy, Kodeks cywilny wprowadził obowiązek, aby firma przedsiębiorcy odróżniała się dostatecznie od firm innych przedsiębiorców prowadzących działalność na tym samym rynku (art. 43(3). Rozumienie tego samego rynku obejmuje kryterium produktowe (asortyment) oraz czasowe.

Nazwa firmy nie może wprowadzać w błąd, w szczególności co do osoby przedsiębiorcy, przedmiotu działalności przedsiębiorcy, miejsca działalności, źródeł zaopatrzenia.

Firma przedsiębiorcy podlega ochronie, co oznacza, że w przypadku naruszenia prawa podmiotowego można żądać zaprzestania naruszenia (zmiany nazwy) oraz odszkodowania. Zagrożenie prawa do firmy ma miejsce, gdy  (…) firma przedsiębiorcy została użyta w taki sposób, który wiąże się z ryzykiem pomyłki co do tożsamości przedsiębiorców lub miało na celu zdyskredytowanie uprawnionego przedsiębiorcy, wyeliminowanie go z rynku, podważenie zaufania klienteli lub naruszenie dobrego imienia przedsiębiorcy (wyrok Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 26 lipca 2012 r., sygn. akt: I Aca 486/12).

I na koniec kilka przykładów

Firmy osobowe zawierają imiona i nazwiska osób fizycznych albo nazwy osób prawnych, np. Jan Kowalski Usługi Krawieckie

Firmy rzeczowe wskazują na przedmiot, miejsce lub inne cechy działalności przedsiębiorcy np. Metro Warszawskie sp. z o.o.

Charakter fantazyjny mają firmy zawierające słowa lub skróty, które nie posiadają znaczenia w języku polskim lub posiadają takie znaczenie, lecz nie można stwierdzić związku między tym znaczeniem a przedmiotem, obszarem lub innymi cechami działalności przedsiębiorcy lub związek ten ma charakter abstrakcyjny, np. Przedsiębiorstwo ACAPULCO sp. akcyjna.

Firmy mieszane  stanowiące połączenie elementów fantazyjnych, rzeczowych i osobowych, np. Przedsiębiorstwo Zabawek  KOALA Jan Nowak i Wspólnicy sp. jawna.