Dzieci są specyficzną grupą podmiotów, których dane są przetwarzane.

RODO nie definiuje pojęcia dziecka, dlatego w tej kwestii odwołujemy się do Konwencji o prawach dziecka zgodnie, z którą dzieckiem jest osoba poniżej  18 roku życia (art. 1).

Należy rozróżnić, że dziecko poniżej 13 roku życia w ogóle nie ma zdolności prawnej, natomiast osoby w wieku 13-18 lat posiadają ograniczoną zdolność do czynności prawnych.

 

Dziecko i jego zgoda

Przetwarzanie danych dziecka w zakresie usług społeczeństwa informacyjnego,  czyli udzielanych na odległość, drogą elektroniczną i na indywidualne żądanie odbiorcy usług, jest dopuszczalne na podstawie zgody tego dziecka, ale jeżeli osiągnęło odpowiedni wiek.

Mówi o tym art. 8 RODO, który precyzuje, że w zakresie usług społeczeństwa informacyjnego jest dozwolone przetwarzanie danych dziecka na podstawie zgody, gdy dziecko ukończyło 16 lat.

Patrząc na to od drugiej strony wydaje się, że jeżeli chcesz przetwarzać dane dziecka w innym celu niż społeczeństwa informacyjnego, wówczas takie przetwarzanie jest niedozwolone w przypadkach, gdy wymagana jest zgoda rodzica  lub opiekuna prawnego.

RODO przewiduje uprawnienie dla państw członkowskich, które w przepisach krajowych mogą przewidzieć niższą granicę wiekową niż 16 lat. Ta granica jednak nie może być niższa niż 13 lat. Jednocześnie art. 8 RODO nie przyznaje państwom członkowskim kompetencji m.in. do:

  • modyfikacji wieku w ramach innych niż zgoda, podstaw przetwarzania danych dziecka (oznacza to, że wyłącznie w przypadku zgody może nastąpić obniżenie wieku do lat 13)
  • określania sposobu wyrażania lub aprobowania zgody dziecka, czyli tego, w jakiej sytuacji rodzic bądź opiekun prawny może zgodę wyrazić samodzielnie, a w jakiej wyłącznie potwierdza czynność dziecka;
  • wyrażenia zgody na wykonanie usługi niewchodzącej w zakres usług społeczeństwa informacyjnego, czyli przykładowo wysłania ofert handlowych drogą tradycyjną,
  • określania trybu wycofania zgody.

W jakim celu przetwarzasz dane osobowe dziecka

Kierując oferty do dzieci warto zastanowić się, jaka jest podstawa przetwarzania danych, jak i sam cel, dla którego pozyskiwane są dane.

Jeżeli przetwarzanie ma na celu realizację umowy, przykładowo dla korzystania z portalu społecznościowego, wówczas może zostać uznane za dozwolone, gdyż wiąże się z wykonaniem umowy.

Jednak profilowanie użytkownika, czy wysyłaniu mu reklam już nie ma na celu wykonania umowy. W takiej sytuacji administrator będzie zobligowany do uzyskania zgody dziecka lub jego opiekun / rodzica.

I w tym kontekście pojawiają się dwa podstawowe problemy.

Pierwszy dotyczy momentu udzielenia zgody. Czy jeśli uzyskam zgodę po tym, jak dokonam profilowania, to czy zgoda może potwierdzić moje czynności, czy należy przed podjęciem ich uzyskać taką zgodę.

Drugi problem, to skąd mam pewność, że to na pewno rodzic udzielił zgody, a nie samo dziecko podszywające się pod swoją mamę.

 

 

Nie łudźmy się, że administrator jest w stanie zawsze ze 100% pewnością potwierdzić prawdziwość takiej zgody. Administratorzy mają ograniczone możliwości weryfikacji osób składających zgodę przez internet.

 

Jednak działania administratora w celu uzyskania zgody dziecka lub jego opiekuna nie mogą być pozorne ani fikcyjne, gdyż to na nim ciąży obowiązek wykazania, że:

  • podjął rozsądne starania weryfikujące składaną zgodę przez rodziców
  • należycie poinformował dziecko o celu przetwarzania jego danych
  • uzyskał zgodę od dziecka / opiekuna / rodzica
  • zwrócił się do opiekuna o potwierdzenie zgody

 

Przetwarzanie danych nie tylko dziecka, ale i rodzica

Ciekawą kwestią, która tutaj się pojawia jest fakt, że poza przetwarzaniem danych dziecka, przetwarzane będą także dane rodzica, m.in. jego imię i nazwisko, adres e-mail, czy numer telefonu.

Administrator będzie musiał ustalić, czy rodzic / opiekun wyraził zgodę na przetwarzanie swoich danych, a nie tylko swojego dziecka. Warto pamiętać, że nie ma możliwości uzyskania zgody od anonimowej osoby, gdyż nie byłoby możliwości jej weryfikacji.

 

I na koniec kilka propozycji uzyskania zgody rodzica / opiekuna

  • podanie przez dziecko adresu e-mail rodzica, na który zostanie wysłane zapytanie
  • złożenie oświadczenia pisemnie, jeśli jest taka możliwość
  • formularz wysłany do rodzica, który po wypełnieniu odsyła korzystając z odpowiedniej platformy
  • sms potwierdzający na telefon rodzica
  • wyrażenie zgody poprzez profil lub konto danego serwisu społecznościowego, którego jest on użytkownikiem
  • blokady rodzicielskie na urządzeniu końcowym, gdzie rodzic określałby zakres oraz cele przetwarzania danych dziecka

Jeśli spodobał ci się artykuł, koniecznie podziel się nim ze znajomymi: